Hướng Dẫn Cách Sơ Cứu Khi Bị Rắn Cắn: Điều Nên Làm Và Không Nên Làm 

sơ cứu khi bị rắn cắn

Trên thế giới có hơn 3000 loài rắn khác nhau nhưng trong đó có khoảng 15 – 20% rắn độc. Việc trang bị kiến thức sơ cứu khi bị rắn cắn nhằm ngăn chặn việc nọc độc phát tán nếu gặp phải tình huống khẩn cấp. Bài viết này sẽ hướng dẫn người bảo vệ hoặc các bạn quan tâm đến kiến thức an toàn về cách sơ cứu khi bị rắn cắn. Hãy cùng dành thời gian theo dõi nhé.

Dấu hiệu nhận biết vết cắn của các loại rắn độc 

Thực tế, chỉ có khoảng 15% các loài rắn trên thế giới có độc, phần lớn các loài khác không gây nguy hiểm cho con người. Rắn độc và rắn không độc có thể được phân biệt dựa vào đặc điểm bên ngoài của chúng, nhất là hai răng nanh độc lớn ở vị trí cửa hàm trên. Khi bị cắn, nạn nhân thường để lại vết thương có dấu móc độc đặc trưng tiêm dưới da hoặc vào bắp thịt.

dấu hiệu rắn cắn

Vết cắn của rắn độc có thể gây thương tích nặng và thậm chí gây tử vong hoặc tàn phế. Một số loài rắn như rắn hổ mang có thể phun nọc độc từ xa, gây tổn thương mắt và nhiễm độc toàn thân.

Các loài rắn độc phổ biến ở Việt Nam bao gồm:

  • Rắn hổ mang thường: Sống ở vùng rừng núi, trung du và đồng bằng, thậm chí quanh khu dân cư, có cổ bạnh và phát ra âm thanh đặc trưng khi đe dọa.
  • Rắn hổ mang chúa: Cổ bạnh nhưng không rộng bằng rắn hổ mang thường, có hai vảy lớn ở đỉnh đầu, kích thước lớn và dài khoảng 2,5m.
  • Rắn cạp nong/cạp nia: Sống ở vùng trung du và đồng bằng, thân mình có màu khúc đen, khúc trắng hoặc vàng, thường gần nước.
  • Rắn biển: Sống phần lớn trong môi trường biển, có nọc độc mạnh.
  • Rắn lục: Thường có đầu to hình thoi hoặc tam giác, mắt hình elip dọc, màu xanh lá cây.

Xem thêm: Cách Sơ Cứu Người Bị Điện Giật Đúng – Kỹ Năng Của Một Bảo Vệ Nên Có 

Triệu chứng khi bị rắn độc cắn 

Các triệu chứng điển hình của vết cắn từ một con rắn lành, không độc thường bao gồm đau sưng nhẹ và trầy xước tại chỗ. Tuy nhiên, sau khi bị rắn độc tấn công, nạn nhân có thể trải qua các biểu hiện sau:

  • Đau rát nghiêm trọng tại vết thương trong khoảng 15 – 30 phút sau cắn.
  • Vết cắn có thể sưng nề và bầm tím, đôi khi lan rộng lên khắp cánh tay hoặc chân và gây hoại tử da.
  • Các dấu hiệu khác có thể bao gồm buồn nôn, khó thở, cảm giác cơ thể yếu dần, và đôi khi nạn nhân có thể nhận thấy mùi vị kỳ lạ trong miệng.

triệu chứng khi bị rắn cắn

Một số loài rắn lục có thể gây ra rối loạn đông máu và xuất huyết, trong khi nhóm khác, như rắn hổ, có độc tố mạnh hơn và có thể gây ra các triệu chứng về thần kinh như ngứa ran da, khó nói và yếu chân tay, liệt toàn thân hoặc suy hô hấp và ngưng thở. Nguyên nhân chính của tử vong do rắn độc cắn thường là do liệt các cơ gây khó thở hoặc mất nhiều máu, chảy máu toàn thân khó cầm.

Đôi khi, một con rắn mặc dù có độc nhưng lại không giải phóng ra bất kỳ nọc độc nào khi cắn. Hiện tượng này được gọi là “vết cắn khô” và chỉ gây ra các triệu chứng kích ứng tại chỗ

Hướng dẫn cách sơ cứu khi bị rắn cắn 

Nếu bị cắn bởi rắn độc, quan trọng nhất là phải ngay lập tức gọi số điện thoại khẩn cấp để yêu cầu cứu giúp tại bệnh viện gần nhất. Việc này giúp nhanh chóng nhận được cấp cứu bằng huyết thanh kháng nọc rắn đặc hiệu có sẵn, đặc biệt khi thấy vết thương bắt đầu sưng hoặc đổi màu, hoặc nạn nhân cảm thấy đau.

cách sơ cứu khi bị rắn cắn

Trong thời gian chờ đợi sự giúp đỡ y tế, việc thực hiện các bước sơ cứu sau đây là rất quan trọng để giảm thiểu sự xâm nhập của nọc độc vào cơ thể:

  • Di chuyển nạn nhân ra khỏi phạm vi hoạt động của con rắn;
  • Giữ cho nạn nhân bình tĩnh và hạn chế cử động, có thể bằng cách bất động vùng bị cắn bằng nẹp, để ngăn chặn việc nọc độc lan rộng;
  • Tháo đồ trang sức và nới lỏng quần áo chật để tránh gây áp lực lên vùng bị cắn, giúp giảm sưng phình;
  • Điều chỉnh tư thế của nạn nhân sao cho vùng bị cắn ở vị trí thấp hơn mức tim, chẳng hạn bằng cách nằm xuống, kể cả trong quá trình di chuyển đến bệnh viện;
  • Rửa sạch vết thương bằng xà phòng và nước muối sinh lý;
  • Sử dụng một miếng gạc khô và sạch để băng kín vùng bị cắn.

Một số lưu ý khi sơ cứu người bị rắn cắn 

Các chuyên gia y tế đã chỉ ra rằng, một sai lầm lớn mà nhiều bệnh nhân và người thân thường mắc phải khi bị rắn cắn là tự áp dụng các biện pháp dân gian để xử lý tình huống. Thường thì họ chờ đến khi xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng như suy hô hấp hoặc vết thương lan rộng mới đến cơ sở y tế. Để đảm bảo an toàn cho bản thân và người xung quanh, có một số quy tắc quan trọng cần tuân thủ khi bị rắn cắn:

một số lưu ý khi bị rắn cắn

  • Không nên dùng băng garo hoặc cột chặt vào vùng bị cắn vì điều này không chỉ gây đau cho nạn nhân mà còn làm cản trở sự lưu thông máu, tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng.
  • Tránh tùy tiện chườm lạnh, bôi hóa chất hoặc đắp lá cây lên vết thương hoặc uống thuốc mà không có sự chỉ định của bác sĩ.
  • Không cố gắng rạch, đâm chích vào vết thương hoặc loại bỏ nọc độc vì điều này không mang lại lợi ích mà có thể gây nhiễm trùng nặng thêm.
  • Tránh sử dụng thức uống có caffeine hoặc rượu vì chúng có thể làm tăng tốc độ hấp thụ nọc độc vào cơ thể.
  • Không nên cố bắt con rắn. Thay vào đó, hãy nhớ kỹ màu sắc, hình dạng và cách tấn công của con rắn để có thể mô tả cho bác sĩ, thông tin này sẽ hữu ích cho quá trình điều trị. Nếu có điện thoại thông minh, nên chụp ảnh con rắn từ khoảng cách an toàn để giúp việc nhận dạng dễ dàng hơn.

Để đề phòng bị rắn độc cắn hiệu quả, việc nhận biết và tránh xa môi trường mà rắn thường sinh sống hoặc ẩn nấp là rất quan trọng. Ngoài ra, khi đi trong rừng hoặc gần khu vực nơi có nhiều cây cỏ, vũng nước, hay đống đổ nát, đặc biệt là vào buổi tối, cần trang bị quần áo bảo hộ và sử dụng đèn chiếu sáng để giảm nguy cơ gặp phải rắn độc.

Khi gặp phải rắn, cần nhẹ nhàng tránh xa càng xa càng tốt, bởi rắn thường sợ con người và sẽ bỏ đi nếu cảm thấy bị đe dọa. Không nên bắt rắn, đuổi hoặc ép giết chúng, vì dù đã chết nhưng rắn vẫn có thể còn chứa nọc độc nguy hiểm.

Trong trường hợp bị rắn cắn, việc đưa nạn nhân đến cơ sở y tế nhanh chóng và an toàn là cực kỳ quan trọng. Việc sử dụng huyết thanh kháng nọc rắn đặc hiệu và theo dõi tại bệnh viện ít nhất trong 12 giờ đầu cũng cần được thực hiện. Để tránh kết quả điều trị không hiệu quả hoặc tử vong, việc này không thể chậm trễ.

Các bác sĩ cũng lưu ý rằng việc thực hiện sơ cứu khi bị rắn cắn mà không đúng cách đã dẫn đến nhiều trường hợp tử vong. Do đó, việc nhận biết loại rắn có độc và có kiến thức về cách xử lý khi bị rắn cắn đóng vai trò vô cùng quan trọng.

Mong rằng với bài viết trên đây bạn đã biết cách sơ cứu khi bị rắn cắn cơ bản. Bạn hãy chủ động trong việc phòng tránh các mối nguy hiểm để đảm bảo an toàn cho bản thân và người thân của mình. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào khác, hãy liên hệ với Bảo Vệ Thành Phát để được hỗ trợ thông tin và bạn đừng quên theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều tin tức hay nữa nhé.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Contact Me on Zalo